Κύπρος: Ένα όνομα, μια ιστορία
Η Κύπρος είναι γνωστή ως το νησί της Αφροδίτης. Όπως γράφει και ο Νίκος Καζαντζάκης στο βιβλίο του ΤΑΞΙΔΕYΟΝΤΑΣ : «Η Κύπρος είναι η αληθινή πατρίδα της Αφροδίτης. Ποτέ δεν είδα νησί με τόση θηλυκότητα, ποτέ δεν ανάπνεψα αέρα τόσο γιομάτο μ' επικίνδυνες, γλυκύτατες συμβουλές». Η θεά της ομορφιάς και του έρωτα, γεννήθηκε μέσα από τον αφρό, από όπου και το όνομά της . Λέγεται πως γεννήθηκε στην Πέτρα του Ρωμιού, μία ακτή της Πάφου. Χάρη σε αυτό τον μύθο η θεά είχε και το προσωνύμιο Κύπρια.
Η Κύπρος κατοικήθηκε στα χρόνια της Νεολιθικής εποχής και οι περισσότεροι οικισμοί της ήταν διάσπαρτοι κατά μήκος των ακτών. Ο εξελληνισμός ξεκίνησε περίπου το 1400 π.Χ. με την άφιξη των πρώτων Μυκηναίων εμπόρων. Αργότερα (περίπου το 1050 π.Χ.) το νησί κατέστη ως ελληνικό. Η Κύπρος, μετά το 750 π.Χ., βίωσε διαδοχικές κατακτήσεις αφού αυτοκρατορίες έρχονταν και έφευγαν, ξεκινώντας από τους Ασσύριους, τους Αιγύπτιους και τους Πέρσες. Όλα αυτά συνέβησαν μέχρι που ο Μέγας Αλέξανδρος το 333 π.Χ. ανέλαβε δράση και το νησί παρέμεινε στη ελληνιστική αυτοκρατορία για 58 χρόνια.
Η Κύπρος έγινε μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 58 π.Χ. και ήταν επίσης η πρώτη χώρα που κυβερνήθηκε από έναν Χριστιανό μετά από την επίσκεψη του Αγίου Παύλου στο νησί. Η Κύπρος παρέμεινε υπό τους Ρωμαίους μέχρι το 330 μ.Χ. , όταν η αυτοκρατορία άρχισε να παρακμάζει και η περίοδος του Βυζαντίου ξεκίνησε. Οι Βυζαντινοί παρέμειναν στο νησί μέχρι το 1191 όταν εμφανίστηκε ο Άγγλος Βασιλιάς, Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος. Η περίοδος μετά τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο υπήρξε ταραχώδης μετά από την συμφωνία πώλησης του νησιού στον Ιππότη Templar, ο οποίος στη συνέχεια πούλησε την Κύπρο στον Guy, Guy de Lusignan. Η περίοδος αυτή λειτούργησε για λίγο και η Κύπρος καθιέρωσε ένα φεουδαρχικό σύστημα, ενώ ο Καθολικισμός έγινε επίσημη θρησκεία της Κύπρου.
Οι Ενετοί και οι Οθωμανοί εισέβαλαν στην Κύπρο. Οι Βενετοί ήρθαν πρώτοι το 1489 και ήταν υπεύθυνοι για την οικοδόμηση των οχυρωμένων τειχών της Λευκωσίας και της Αμμοχώστου που εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι και σήμερα. Παρέμειναν στην Κύπρο μέχρι το 1571 όταν οι Οθωμανοί ανέλαβαν την κυριαρχία του νησιού. Απαγόρευσαν τον Καθολικισμό και επέβαλαν το Ισλάμ, ενώ επέτρεψαν στους Κύπριους να ασκούν την Ελληνική Ορθόδοξη πίστη τους. Οι Βρετανοί ήρθαν για πρώτη φορά στην Κύπρο το 1878 για να διεκδικήσουν το νησί από τους Οθωμανούς με τη «Σύμβαση της Κύπρου» που σήμαινε ότι παρέμενε κομμάτι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Βρετανοί επέβαλαν την αποικιακή κυριαρχία τους το 1914 όταν οι Τούρκοι αποφάσισαν να συνταχθούν με τους Γερμανούς εναντίον των συμμάχων κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μέχρι το 1923, η Τουρκία παραιτήθηκε από όλα τα δικαιώματα της στην Κύπρο και έγινε το 1925 μέρος της βρετανικής αποικιοκρατίας. Το 1955, οι Κύπριοι άρχισαν να μην αντέχουν όλη αυτή την κατάσταση και αποφάσισαν ότι ήρθε η ώρα να αναλάβουν τον έλεγχο του νησιού. Αυτό οδήγησε σε έναν ένοπλο αγώνα που διήρκεσε πέντε χρόνια έως το 1960 όταν η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της.
Μετά από συμφωνία να κυβερνήσουν το νησί μαζί με τους Ελληνοκύπριους ως αναλογικά εκπροσωπούμενη μειονότητα, οι Τουρκοκύπριοι αποχώρησαν από την κυβέρνηση το 1963 και η Τουρκία απείλησε να εισβάλει στην Κύπρο. Έντεκα χρόνια αργότερα, το 1974, μετά από ένα πραξικόπημα, η απειλή των Τούρκων πραγματοποιήθηκε και το νησί παραμένει από τότε μοιρασμένο στα δυο. Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο κοινοτήτων ελέγχεται μέχρι σήμερα από στρατεύματα του ΟΗΕ, ενώ οι συνομιλίες με στόχο την επανένωση της Κύπρου συνεχίζονται
Γεωγραφική θέση:
Η Κύπρος είναι νησί που βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της ανατολικής Μεσογείου, μεταξύ των παραλλήλων 34°33' και 35°42' Β και των μεσημβρινών 32°16' και 34°35' Α. Καταλαμβάνει έκταση 9.251 τετραγωνικών χιλιομέτρων και είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου μετά τη Σικελία και τη Σαρδηνία. Έχει μέγιστο μήκος 225 χιλιόμετρα (απόσταση μεταξύ των ακρωτηρίων Δρέπανον και Απόστολος Ανδρέας) και πλάτος 94 χιλιόμετρα (απόσταση μεταξύ των ακρωτηρίων Κορμακίτη και Γάτας). Το συνολικό μήκος των ακτών της είναι 782 χιλιόμετρα.
Η πλησιέστερη προς την Κύπρο χώρα είναι η Τουρκία (Μικρά Ασία), της οποίας τα νότια παράλια απέχουν μόνο 70 χιλιόμετρα από τα βόρεια παράλια της Κύπρου. Στα ανατολικά οι ακτές της Συρίας απέχουν περί τα 100 χιλιόμετρα, ενώ στα νότια οι ακτές της Αφρικής (Αίγυπτος) απέχουν 350 χιλιόμετρα περίπου. Η Ελλάδα, που βρίσκεται στα βορειοδυτικά, είναι η πλησιέστερη προς την Κύπρο ευρωπαϊκή χώρα. Το ανατολικότερο τμήμα της ελληνικής επικράτειας, το νησί Καστελλόριζο, απέχει από την Κύπρο περί τα 270 χιλιόμετρα. Η απόσταση μεταξύ Κύπρου και Ρόδου είναι 400 χιλιόμετρα περίπου.
Η Εκπαίδευση στην Κύπρο
Με την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960, η ευθύνη για θέματα παιδείας των δυο κοινοτήτων ανατέθηκε στην Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση και την Τουρκική Κοινοτική Συνέλευση αντίστοιχα. Μετά τις διακοινοτικές ταραχές του 1963- 64, η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση διαλύθηκε και με το Νόμο 12 του 1965 ιδρύθηκε το Υπουργείο Παιδείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το 1972 καθιερώθηκε η δωρεάν φοίτηση στα γυμνάσια και στα λύκεια. Η φοίτηση είναι υποχρεωτική στη Δημοτική Εκπαίδευση και στο Γυμνάσιο μέχρι την ηλικία των 15 ετών.
Η Προδημοτική Εκπαίδευση, διάρκειας ενός χρόνου, έχει πρόσφατα γίνει υποχρεωτική και σε αυτή γίνονται δεκτά παιδιά άνω των 3 (τριών) ετών. Αυτό το επίπεδο της εκπαίδευσης σκοπό έχει την ικανοποίηση των αναγκών των παιδιών για ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας σε ένα φιλικό περιβάλλον.
Η Δημοτική Εκπαίδευση είναι υποχρεωτική και έχει διάρκεια 6 χρόνια. Σκοπός της είναι να δημιουργήσει και να διασφαλίσει τις αναγκαίες εκπαιδευτικές ευκαιρίες για τα παιδιά ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, οικογενειακής και κοινωνικής κατάστασης και πνευματικών ικανοτήτων.
Η Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση προσφέρεται σε δύο τριετείς κύκλους, το Γυμνάσιο (Κατώτερη Μέση Εκπαίδευση) και το Λύκειο (Ανώτερη Μέση Εκπαίδευση) σε μαθητές ηλικιών μεταξύ 12 και 18 ετών. Το αναλυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει μαθήματα, διαθεματικούς τομείς και διάφορες άλλες δραστηριότητες εκτός του αναλυτικού προγράμματος .
Όσον αφορά την Ανώτερη Μέση Εκπαίδευση, οι μαθητές, έχουν την επιλογή αντί να φοιτήσουν στο Λύκειο να φοιτήσουν στη Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση, η οποία τους προετοιμάζει, παρέχοντας τους γνώσεις και δεξιότητες, για να ενταχθούν στο εργατικό δυναμικό του τόπου ή να ακολουθήσουν ανώτερες σπουδές στον τομέα που τους ενδιαφέρει.
Ανώτερη Εκπαίδευση:
Στο παρόν στάδιο, λειτουργούν στη Κύπρο δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης σε πανεπιστημιακό και μη-πανεπιστημιακό επίπεδο.
Δημόσια Πανεπιστήμια:
- Πανεπιστήμιο Κύπρου
- Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου
- Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου
- Ιδιωτικά Πανεπιστήμια:
- Πανεπίστήμιο Frederick - Frederick University
- Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου - European University Cyprus
- Πανεπιστήμιο Λευκωσίας - Nicosia University
Δημόσιες Σχολές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Κύπρο προσφέρεται επίσης από αριθμό Δημόσιων Σχολών, καμία από τις οποίες δεν έχει καθεστώς πανεπιστημίου. Το Ανώτερο Τεχνολογικό Ινστιτούτο (ΑΤΙ) προσφέρει προγράμματα τεχνολογικού προσανατολισμού τα οποία έχουν διάρκεια 3 χρόνια και οδηγούν στην απόκτηση τίτλου σπουδών ανώτερης εκπαίδευσης που παρέχουν πρόσβαση σε προγράμματα σπουδών δευτέρου κύκλου. Τα υπόλοιπα Δημόσια Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης προσφέρουν επαγγελματικά προγράμματα σπουδών η διάρκεια των οποίων εκτείνεται από 1 μέχρι 3 ακαδημαϊκά έτη. Τα προγράμματα αυτά δεν παρέχουν πρόσβαση σε προγράμματα σπουδών δευτέρου κύκλου. Απαραίτητο προσόν για εισαγωγή στα δημόσια ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης είναι το Απολυτήριο ή ισότιμο προσόν. Οι υποψήφιοι φοιτητές εισάγονται στα διάφορα προγράμματα σπουδών βάσει των αποτελεσμάτων που έχουν εξασφαλίσει και της σειράς κατάταξής τους στις Παγκύπριες Εξετάσεις.
Ιδιωτικές Σχολές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Στο παρόν στάδιο λειτουργούν στη Κύπρο 25 Ιδιωτικές Σχολές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΙΣΤΕ) κάποιες εκ των οποίων διατηρούν και παραρτήματα σε άλλες πόλεις της Κύπρου εκτός από τη Λευκωσία. Οι ΙΣΤΕ δεν έχουν καθεστώς πανεπιστημίου αλλά προσφέρουν τόσο ακαδημαϊκούς και όσο και επαγγελματικούς κλάδους σπουδών σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Αρμόδιο σώμα για την διασφάλιση της ποιότητας και της αξιολόγησης-πιστοποίησης των προγραμμάτων που προσφέρονται από τις ΙΣΤΕ είναι το Συμβούλιο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης Πιστοποίησης (Σ.ΕΚ.Α.Π.) το οποίο είναι μέλος του ENQA. Στο παρόν στάδιο ένας μεγάλος αριθμός προγραμμάτων των ΙΣΤΕ έχουν τύχει εκπαιδευτικής αξιολόγησης-πιστοποίησης από το Σ.ΕΚ.Α.Π.
Αυτά τα προγράμματα εμπίπτουν στις ακόλουθες κατηγορίες:
- Ακαδημαϊκά και Επαγγελματικά προγράμματα σπουδών τα οποία οδηγούν στους ακόλουθους τίτλους: Πιστοποιητικό (1 έτος), Δίπλωμα (2 έτη), και Ανώτερο Δίπλωμα (3 έτη). Για πρόσβαση στα προγράμματα είναι απαραίτητο το Απολυτήριο ή ισότιμο προσόν.
- Προγράμματα πρώτου κύκλου, με διάρκεια 4 ακαδημαϊκών ετών τα οποία οδηγούν στην απόκτηση Πτυχίου και Bachelor. Για πρόσβαση στα προγράμματα είναι απαραίτητο το Απολυτήριο ή ισότιμο προσόν.
- Προγράμματα δευτέρου κύκλου, των οποίων η διάρκεια είναι 2 ακαδημαϊκά έτη πλήρους φοίτησης και τα οποία οδηγούν στην απόκτηση Μάστερ. Απαραίτητο προσόν για πρόσβαση στα προγράμματα αυτά είναι το Πτυχίο ή Bachelor ή άλλο ισότιμο προσόν.
Αρμόδιο σώμα για την αναγνώριση τίτλων σπουδών ανώτερης εκπαίδευσης είναι το Κυπριακό Συμβούλιο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ.). Το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. αναγνωρίζει την ισοτιμία ή την ισοτιμία-αντιστοιχία τίτλων σπουδών πρώτου κύκλου ή την ισοτιμία μεταπτυχιακών τίτλων (δευτέρου και τρίτου κύκλου). Το ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. έχει επίσης τη δυνατότητα να αναγνωρίζει τίτλους σπουδών που απονέμονται από διαπανεπιστημιακά προγράμματα.
Η Κύπρος είναι μια μικρή χώρα με μακρόχρονη ιστορία, πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και μια μεγάλη ελπίδα για επανένωση..
Συντάκτες: Μπούμη Αναστασία - Ντάλλη Κατερίνα